{"id":1949,"date":"2023-09-25T16:22:19","date_gmt":"2023-09-25T14:22:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/?p=1949"},"modified":"2023-09-27T09:12:37","modified_gmt":"2023-09-27T07:12:37","slug":"stefan-batory-pod-pskowem-jan-matejko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/?p=1949","title":{"rendered":"„Stefan Batory pod Pskowem” – Jan Matejko"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Obraz: „Stefan Batory pod Pskowem”\u00a0<\/strong>\u2013\u00a0obraz\u00a0olejny\u00a0autorstwa\u00a0Jana Matejki\u00a0z\u00a01872, przedstawiaj\u0105cy poselstwo cara Rosji\u00a0Iwana IV Gro\u017anego\u00a0do kr\u00f3la Polski\u00a0Stefana Batorego\u00a0prosz\u0105ce o pok\u00f3j podczas\u00a0obl\u0119\u017cenia Pskowa.<\/p>\n\n\n\n

Obraz Matejki przedstawia fikcyjn\u0105 scen\u0119 rokowa\u0144 z czas\u00f3w wojny polsko-rosyjskiej o Inflanty, prowadzonej przez Batorego w latach 1577\u20131582. Zaprezentowana scena to po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch wydarze\u0144: poselstwa rosyjskich bojar\u00f3w przyj\u0119tego przez Stefana Batorego po zdobyciu twierdzy Wielkie \u0141uki w 1580 r., oraz rozejmu w Jamie Zapolskim w 1582 r. Na obrazie widoczny jest ob\u00f3z wojskowy sk\u0105pany w z\u0142ocieniach, czerwieniach, br\u0105zach i srebrnych szaro\u015bciach. Stefan Batory siedzi przed namiotem w napier\u015bniku i dla podkre\u015blenia majestatu, dodatkowo ubrany jest w z\u0142ot\u0105 deli\u0119 sp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na ramiona. Na kolanach trzyma nag\u0105 szabl\u0119 \u2013 palce lewej d\u0142oni kr\u00f3la dotykaj\u0105 nagiej g\u0142owni broni, sugeruj\u0105c jednoznacznie dalszy bieg wypadk\u00f3w w razie niedotrzymania w\u0142a\u015bnie zawartego rozejmu w Jamie Zapolskim. Centraln\u0105 postaci\u0105 na obrazie jest ubrany w czarny jezuicki habit legat papieski Antonio Possevino.  Za plecami Possevina stoi w zbroi husarskiej Stanis\u0142aw \u017b\u00f3\u0142kiewski (\u00f3wczesny sekretarz kr\u00f3lewski). Obok \u017b\u00f3\u0142kiewskiego stoi m\u0142ody bratanek Stefana Batorego Baltazar. Pod namiotem stoi kanclerz i zarazem hetman wielki koronny Jan Zamoyski ubrany w czerwon\u0105 deli\u0119. Obok niego dyskutuj\u0105 uczestnicy wyprawy na Wielkie \u0141uki: hetman polny koronny Miko\u0142aj Sieniawski, wojewoda smole\u0144ski Filon Kmita i odwr\u00f3cony plecami, hetman nadworny koronny Jan Zborowski.  Obok nich stoi pisarz wielki litewski Micha\u0142 Haraburda. Oty\u0142y m\u0119\u017cczyzna z czapk\u0105 w r\u0119ku to bojar Iwan Naszczokin udaj\u0105cy, \u017ce korzy si\u0119 przed polskim kr\u00f3lem. 
Po wystawieniu obrazu na wystawie w Pradze, Matejko otrzyma\u0142 propozycj\u0119 obj\u0119cia dyrekcji tamtejszej Akademii Sztuk Pi\u0119knych oraz Medal Sztuki w Wiedniu, a Akademia Francuska obra\u0142a go honorowym cz\u0142onkiem zagranicznym. Obraz znalaz\u0142 si\u0119 w kolekcji znanego kolekcjonera oraz mecenasa sztuki Benedykta Henryka hr. Tyszkiewicza, kt\u00f3ry naby\u0142 go za 60 000 frank\u00f3w. Dzie\u0142o eksponowane by\u0142o w hrabiowskiej rezydencji w Czerwonym Dworze. Obraz mocno ucierpia\u0142 podczas II wojny \u015bwiatowej. Podobnie jak Rejtan zosta\u0142 wywieziony na wsch\u00f3d i przej\u0119ty przez Niemc\u00f3w, przechowywany we Lwowie, w po\u015bpiechu ewakuowany w 1944, z\u0142o\u017cony zosta\u0142 w kostk\u0119 na 18 cz\u0119\u015bci. Kiedy profesor Stanis\u0142aw Lorentz odnalaz\u0142 oba p\u0142\u00f3tna we wsi Przesieka ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry, by\u0142y w tak katastrofalnym stanie, \u017ce ich odnowa zaj\u0119\u0142a trzy lata. Obraz znajduje si\u0119 w zbiorach Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Jan Alojzy Matejko <\/strong>(ur. 24 czerwca 1838 w Krakowie, zm. 1 listopada 1893 tam\u017ce) \u2013 polski malarz, tw\u00f3rca obraz\u00f3w historycznych i batalistycznych, historiozof. Jeden z najwybitniejszych polskich malarzy w historii.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1852\u20131858 studiowa\u0142 u W\u0142adys\u0142awa \u0141uszczkiewicza i Wojciecha Stattlera w Szkole Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, kt\u00f3rej p\u00f3\u017aniej by\u0142 dyrektorem (od 1873). Jego uczniami byli m.in. Maurycy Gottlieb, Jacek Malczewski, J\u00f3zef Mehoffer, Jan Styka i Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski. By\u0142 autorem ponad trzystu obraz\u00f3w olejnych oraz kilkuset rysunk\u00f3w i szkic\u00f3w, m.in. Sta\u0144czyka (1862), Kazania Skargi (1864), Astronoma Kopernika, czyli rozmowy z Bogiem (1874), Bitwy pod Grunwaldem (1878), Ho\u0142du pruskiego (1880\u20131882), Wernyhory (1883\u20131884).<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0142a Matejki, rozpowszechniane przez tysi\u0105ce reprodukcji, sta\u0142y si\u0119 standardowymi ilustracjami wielu kluczowych wydarze\u0144 w historii Polski. Malarstwo Matejki, umiejscawiane w\u015br\u00f3d czo\u0142owych dzie\u0142 epoki dziewi\u0119tnastowiecznego historyzmu, charakteryzowa\u0142y precyzja konturu, dba\u0142o\u015b\u0107 o szczeg\u00f3\u0142y oraz starannie wyg\u0142adzona powierzchnia malarska. Imieniem Matejki nazwana zosta\u0142a Akademia Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, a w jego kamienicy na ul. Floria\u0144skiej znajduje si\u0119 oddzia\u0142 Muzeum Narodowego w Krakowie \u2013 Dom Jana Matejki.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u017ar\u00f3d\u0142o: niezlasztuka.net, pl.wikipedia.org, cyfrowe.mnw.art.pl<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obraz: „Stefan Batory pod Pskowem”\u00a0\u2013\u00a0obraz\u00a0olejny\u00a0autorstwa\u00a0Jana Matejki\u00a0z\u00a01872, przedstawiaj\u0105cy poselstwo cara Rosji\u00a0Iwana IV Gro\u017anego\u00a0do kr\u00f3la Polski\u00a0Stefana Batorego\u00a0prosz\u0105ce o pok\u00f3j podczas\u00a0obl\u0119\u017cenia Pskowa. Obraz Matejki przedstawia fikcyjn\u0105 scen\u0119 rokowa\u0144 z czas\u00f3w wojny polsko-rosyjskiej o Inflanty, prowadzonej przez Batorego w \u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1940,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-1949","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dwa_metry_do_sztuki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1949"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1957,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1949\/revisions\/1957"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}