{"id":1945,"date":"2023-09-25T16:19:31","date_gmt":"2023-09-25T14:19:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/?p=1945"},"modified":"2023-09-27T09:52:49","modified_gmt":"2023-09-27T07:52:49","slug":"bociany-jozef-chelmonski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/?p=1945","title":{"rendered":"\u201eBociany\u201d – J\u00f3zef Che\u0142mo\u0144ski"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

J\u00f3zef Che\u0142mo\u0144ski – \u201eBociany\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eBociany” Che\u0142mo\u0144skiego s\u0105 uciele\u015bnieniem powiedzenia \u201eJak przylec\u0105 bociany, pierwszy zagon zorany”. Orygina\u0142 obrazu mo\u017cemy podziwia\u0107 w warszawskim Muzeum Narodowym w\u015br\u00f3d \u201eZbior\u00f3w sztuki polskiej do 1914 r.”. Ten olej na p\u0142\u00f3tnie o wymiarach 150 x 198 cm Che\u0142mo\u0144ski namalowa\u0142 w 1900 r., gdy mieszka\u0142 we wsi Kukl\u00f3wka ko\u0142o Grodziska Mazowieckiego.
Na pierwszym planie widzimy dwie postaci: ch\u0142opa siedz\u0105cego na \u015bwie\u017cej i us\u0142anej drobnymi kwiatami trawie oraz prawdopodobnie jego syna stoj\u0105cego u jego boku \u2013 zapewne ju\u017c ponad siedmioletniego, bo jego w\u0142osy s\u0105 przyci\u0119te powy\u017cej ramion. To nawi\u0105zanie przez Che\u0142mo\u0144skiego do staros\u0142owia\u0144skiego rytua\u0142u postrzy\u017cyn, czyli przej\u015bcia syna spod opieki matki pod w\u0142adz\u0119 ojca: wraz z obci\u0119ciem w\u0142os\u00f3w ch\u0142opcom, kt\u00f3rzy uko\u0144czyli \u201esiedem wiosen”, nadawano imi\u0119; w ten symboliczny spos\u00f3b stawali si\u0119 oni cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty i tym samym zaczynali wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 w pracach wykonywanych przez m\u0119\u017cczyzn.
Syn z \u201eBocian\u00f3w” przyni\u00f3s\u0142 ojcu posi\u0142ek \u2013 w tzw. dwojakach, kt\u00f3re widzimy oparte na nogach w\u0142o\u015bcianina. Lew\u0105 r\u0119k\u0105 ch\u0142op przytrzymuje dwojaki, w prawej trzyma drewnian\u0105 \u0142y\u017ck\u0119. W z\u0142\u0105czonych glinianych dzbanach najprawdopodobniej znajduj\u0105 si\u0119 ugotowane przez \u017con\u0119 ziemniaki lub kasza oraz zsiad\u0142e mleko, bo w\u0142a\u015bnie takie proste i tanie potrawy na co dzie\u0144 jadali ch\u0142opi. Oko\u0142opo\u0142udniowy posi\u0142ek jest tylko kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0105 w pracy \u2013 na prawo od postaci Che\u0142mo\u0144ski namalowa\u0142 par\u0119 wo\u0142\u00f3w zaprz\u0119gni\u0119tych do p\u0142uga, wida\u0107 te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 zaoranego pola przygotowywanego w ten spos\u00f3b do wiosennego siewu.
Ale ch\u0142op, zamiast je\u015b\u0107, skupia sw\u0105 uwag\u0119 na kluczu bocian\u00f3w, kt\u00f3ry ko\u0142uje nad g\u0142owami obu postaci. Ptaki kr\u0105\u017c\u0105 w poszukiwaniu bezpiecznych siedlisk \u2013 jedno z gotowych gniazd wida\u0107 na wysokiej topoli rosn\u0105cej w\u015br\u00f3d wiejskich chat. Ch\u0142opiec z zaciekawieniem obserwuje ten ptasi taniec na b\u0142\u0119kitnym niebie. Oczy w\u0142o\u015bcianina za\u015b wyra\u017caj\u0105 nadziej\u0119: by\u0107 mo\u017ce jedna z bocianich par zechce zamieszka\u0107 przy jego domu, co wr\u00f3\u017cy\u0142oby rodzinie pomy\u015blno\u015b\u0107 przez kolejny rok.
Tylko pozornie Che\u0142mo\u0144ski pokazuje tu wie\u015b od strony nieefektownej, codziennej, prozaicznej, dla niekt\u00f3rych nawet brzydkiej (brudne i go\u0142e stopy ch\u0142opa, jego spocona i ogorza\u0142a od s\u0142o\u0144ca twarz, proste, kryte strzech\u0105 wiejskie chaty). Artysta z wielkim talentem uchwyci\u0142 nastr\u00f3j chwili \u2013 lot ptak\u00f3w czy zapatrzenie grupy postaci \u2013 i po\u0142\u0105czy\u0142 go z detalem krajobrazu, jego barwami i statyczno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Che\u0142mo\u0144ski<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 7 listopada 1849 roku we wsi Boczki, zmar\u0142 6 kwietnia 1914 roku w Kukl\u00f3wce Zarzecznej. Pochodzi\u0142 ze szlacheckiej, cho\u0107 niezamo\u017cnej rodziny, w kt\u00f3rej ceniono sztuk\u0119. Studiowa\u0142 w warszawskiej Klasie Rysunkowej oraz prywatnej pracowni Wojciecha Gersona, a nast\u0119pnie na Akademii Monachijskiej. Jego dzie\u0142a ukazuj\u0105ce wie\u015b zdobywa\u0142y ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107 w Pary\u017cu. Odwiedzi\u0142 tak\u017ce W\u0142ochy, Podole i Ukrain\u0119. Ze wzgl\u0119du na \u015bmier\u0107 dzieci, a tak\u017ce problemy rodzinne, Che\u0142mo\u0144ski w przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Kukl\u00f3wki, gdzie mia\u0142 pracowni\u0119. W ostatnich latach niemal ca\u0142kiem zarzuci\u0142 malowanie. Wp\u0142yw na to mia\u0142 atak apopleksji, kt\u00f3rego efektem by\u0142 parali\u017c jednej r\u0119ki oraz k\u0142opoty z m\u00f3wieniem. Mimo pomocy brata, wykszta\u0142conego lekarza, Che\u0142mo\u0144ski nie namalowa\u0142 nic wi\u0119cej. By\u0142 jednym z najwybitniejszych malarzy polskiego realizmu. S\u0142ynie przede wszystkich z pejza\u017cy ukazuj\u0105cych \u017cycie polskiej i ukrai\u0144skiej wsi (Babie lato, 1875). S\u0142aw\u0119 przynios\u0142y mu tak\u017ce przedstawienia zwierz\u0105t, w tym ptactwa (Kuropatwy na \u015bniegu, 1891). Che\u0142mo\u0144ski szczeg\u00f3lnie ws\u0142awi\u0142 si\u0119 jednak przedstawieniami koni, kt\u00f3re ukazywa\u0142 z niezwyk\u0142\u0105 precyzj\u0105 i perspektywiczn\u0105 doskona\u0142o\u015bci\u0105, p\u0119dz\u0105ce z obrazu wprost na widza (Czw\u00f3rka, 1881).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: fragmenty \/https:\/\/www.rp.pl\/historia\/art1134511-co-sie-kryje-za-bocianami-chelmonskiego\/, https:\/\/pl.wikipedia.org\/<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u00f3zef Che\u0142mo\u0144ski – \u201eBociany\u201d \u201eBociany” Che\u0142mo\u0144skiego s\u0105 uciele\u015bnieniem powiedzenia \u201eJak przylec\u0105 bociany, pierwszy zagon zorany”. Orygina\u0142 obrazu mo\u017cemy podziwia\u0107 w warszawskim Muzeum Narodowym w\u015br\u00f3d \u201eZbior\u00f3w sztuki polskiej do 1914 r.”. Ten olej \u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1941,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-1945","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dwa_metry_do_sztuki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1945"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1961,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1945\/revisions\/1961"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckbbarczewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}